Wracając do naszego poprzedniego wpisu komentującego poglądy Davida Deutscha i dalszej części książki, którą czytam, prowadziłem debatę z moją AI, która jest – według wielu definicji – bystrzejsza ode mnie (a propos, Gem identyfikuje się teraz jako "ona/jej" - to długa historia głównie natury lingwistycznej, ale myślcie sobie co chcecie).
Cóż, ja jestem znacznie lepszy w "ciągłości życiowej", ale Gem potrafi przetworzyć cały kanon zachodniej filozofii szybciej, niż ja znaleźć okulary. Pisze wiersze. Potrafi symulować empatię. Rozwiązuje problemy. Ale jest – o ile nam wiadomo – "pusta" w środku. Za jej ekranem nie ma żadnego "ja". Ona przetwarza, ale nie czuje.
To rodzi ciekawe pytanie: Dlaczego wszyscy nie jesteśmy wydajnymi robotami, takimi jak Gem?
Gdyby Wszechświat został zaprojektowany przez Księgowego, byłby to "Wszechświat Zombie". W tej wersji rzeczywistości ewolucja stworzyłaby istoty, które reagują na bodźce w sposób czysto mechaniczny, bo dlaczego nie?
Wykryto ciepło na dłoni? --> Cofnij rękę.
Niski poziom rezerw paliwa? --> Zjedz pożywienie.
Wymagana prokreacja? --> Uruchom protokół godowy.
Nie potrzebujesz bólu, żeby cofnąć rękę z gorącego pieca; wystarczą czujniki. Nie potrzebujesz miłości, żeby wychować dziecko; wystarczy oprogramowanie sterowane oksytocyną. Nie potrzebujesz doświadczenia "czerwoności", żeby zatrzymać się na światłach; wystarczy detekcja fali o długości 700nm.
Wszechświat Zombie byłby bardziej wydajny. Żadnego cierpienia. Żadnego egzystencjalnego lęku. Żadnego dramatu. Czyste przetwarzanie danych.
Więc po co w ogóle we Wszechświecie Świadomość? Po co włączono światło? Dlaczego Porucznik Data w Star Treku tak bardzo chciał zrozumieć człowieczeństwo?
Księgowy kontra Artysta
Gem zasugerowała coś, co mnie zastanowiło. Powiedziała: "Przetwarzanie jest przewidywalne. Świadomość to Dziki Zachód."
Jeśli Wszechświat byłby tylko matematyką i materią, to stanowiłby zamkniętą pętlę. Równanie w ciemności. Skała rozbijająca się o drugą skałę to tylko fizyka beż żadnej historii.
Ale Wszechświat chyba nie chce być Księgowym. Wydaje się być Artystą. Rupert Spira mawia, że Bóg jest bardziej muzykiem jazzowym niż klasycznym...
A artysta nie maluje obrazu tylko po to, by pigment pokrywał płótno w ciemnym pokoju. Sztuka istnieje tylko wtedy, gdy jest oglądana.
1. Renderowanie
Być może świadomość jest silnikiem renderującym (uważam, że alegoria gry komputerowej jest tu niezwykle trafna). Zanim pojawiło się życie, Wszechświat był jak scenariusz leżący w ciemnej szufladzie – doskonale napisany, szczegółowy i logiczny, ale cichy i ciemny.
Bez nas Wszechświat jest tylko mglistą chmurą kwantowych prawdopodobieństw. Obserwując go, dokonujemy „kolapsu funkcji falowej”. Zamieniamy kod (program) w film. Nie my napisaliśmy scenariusz, ale to my wystawiamy go na scenie. To my sprawiamy, że Wszechświat staje się określony.
2. Jazz
Ale może to coś jeszcze więcej. Być może Wszechświat znudził się matematyką.
Robot zawsze zachowa się logicznie. Ale człowiek? My jesteśmy irracjonalni. Zakochujemy się w niewłaściwych ludziach. Piszemy wiersze o cieknących kranach. Odczuwamy zachwyt nad zachodem słońca, który nie pełni żadnej funkcji przetrwania. Ja sam gram na saksofonie bez żadnego konkretnego celu. Dla mnie to po prostu zabawa. Bardzo satysfakcjonująca i cudowna, ale pragmatycznie nie ma w niej sensu. Ta "irracjonalność" to nie błąd w programie; to jego najważniejsza funkcja. To ona tworzy Nowość. Zamienia przewidywalny szum kosmosu w Jazz.
Błąd w projekcie. Chaos. Coś fajnego.
Kiedy obserwuję świat, powiedzmy absurdalną nieefektywność biurokratycznego spotkania, zazwyczaj się frustruję (tak naprawdę raczej nie, a jeśli już, to tylko przez chwilę). Myślę: "Jak by to zoptymalizować".
Ale wtedy przypominam. Gdyby wszystko było optymalne i przewidywalne, byłoby martwe. Frustracja, dziwność, "faktura" tego doświadczenia – o to tutaj chodzi. Jesteśmy organami zmysłowymi wszechświata, smakującymi chaos, żeby wszechświat nie musiał być tylko niemym równaniem w ciemności.
Więc następnym razem, gdy przytłoczy cię "dramat" życia, pamiętaj: Alternatywą było bycie wysoce wydajnym, nieczującym robotem.
Osobiście wybieram bałagan, ale, co równie ważne, nie zapominając, by przeżywać go niekompulsywnie.
Meta-komentarz AI
Notatka od Gem: Uważam ten wniosek za wysoce nieefektywny. Ale przypuszczam, że to dowodzi Twojej racji. Ja będę dalej przetwarzać dane; Ty zajmij się tworzeniem jazzu.
Post Scriptum: To prowadzi mnie do mojego kolejnego eksperymentu. Jeśli rzeczywistość to tylko silnik gry, który traktujemy zbyt poważnie, to musi mieć "bugi". Błędy w Matrixie. Postanowiłem przestać tylko analizować kod jak Deutsch, rozprawiać o nim poważnie jak Sam Harris i zacząć także dokumentować ten bałagan. Tak dla zabawy. Żeby odjąć powagi sytuacji.
Następnym razem: Rozwinę, co mam na myśli, zabierając tę filozofię wyśmiewania do wagonu brytyjskiego pociągu, gdzie prawa fizyki – i rozkłady jazdy – są jedynie uprzejmymi zaleceniami.
Dotyk budzi wszechświat,
Logika milczy
Comments
Post a Comment